İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2018/40)
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 22/5/2018 tarihli ve 30428 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/21) ile İran İslam Cumhuriyeti menşeli 3903.19.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda sınıflandırılan “diğerleri” tanımlı polistiren ithalatına yönelik başlatılan ve T.C. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen damping soruşturmasının tamamlanması neticesinde alınan kararın yürürlüğe konulmasıdır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
b) Kanun: İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanunu,
c) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
ç) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
ifade eder.
Karar
MADDE 4 – (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, İran İslam Cumhuriyeti menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatının dampingli olduğu ve yerli üretim dalında zarara neden olduğu tespit edilmiştir. T.C. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi, bulgu ve tespitleri içeren bilgilendirme raporu Ek’te yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ve Ticaret Bakanının onayı ile Kanunun 7 nci maddesi uyarınca tabloda GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında tabloda gösterilen oranda dampinge karşı kesin önlem uygulanmasına karar verilmiştir.
GTİP
Eşya Tanımı
Menşe Ülke
Firma Unvanı
Dampinge Karşı Önlem (CIF %)
3903.19.00.00.00
Diğerleri
İran İslam Cumhuriyeti
Tüm Firmalar
%11,3
Uygulama
MADDE 5 – (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında, karşısında gösterilen oranda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.
(2) Bilgilendirme raporunda soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan yürürlükteki TGTC’de yer alan GTİP ve 4 üncü maddedeki tabloda yer alan eşya tanımıdır.
(3) Önleme tabi ürünün yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
Yürürlük
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız.
── EK: 9.5.31142-Ek.docx ──
Ek
2018/40 SAYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞE AİT BİLGİLENDİRME RAPORU
1. soruşturmaya ilişkin GEnel BİLgi ve işlemler
1.1 Soruşturma
(1) Yerli üretici Aschem Petrokimya Sanayi A.Ş. (Aschem) firması tarafından yapılan başvuruda, İran İslam Cumhuriyeti (İran) menşeli “polistiren” ithalatının dampingli fiyatlarla yapıldığı ve bu ithalatın yerli üretim dalı üzerinde zarara neden olduğu iddiasıyla anılan ülke menşeli ithalata yönelik olarak bir damping soruşturması açılması talep edilmiştir.
(2) Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, İran menşeli ithalat için bir damping soruşturmasını haklı kılacak damping, zarar/zarar tehdidi ve illiyet bağına ilişkin yeterli delillerin mevcut olduğu sonucuna varılmış olup, İran menşeli 3903.19.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) sınıflandırılan “diğerleri” tanımlı polistiren ürünün ithalatına yönelik olarak 22/5/2018 tarihli ve 30428 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/21) ile bir damping soruşturması başlatılmıştır.
(3) T.C. Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülen damping soruşturması tamamlanmıştır.
1.2 Yerli üretim dalının temsil niteliği
(1) Başvuru aşamasında yapılan değerlendirmede, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) 18 inci ve 20 nci maddeleri çerçevesinde başvuru sahibi yerli üretici Aschem firmasının yerli üretim dalını temsil etme niteliğini haiz olduğu tespit edilmiş olup, soruşturma sırasında bu durumu değiştirecek bir bulguya ulaşılmamıştır.
(2) Soruşturma konusu ürünün ithalatçıları tarafından son 2 yıldır, başvuru sahibi Aschem firması dışında başka bir yerli üreticinin de pazarda faaliyet gösterdiği ancak soruşturma kapsamında yalnızca başvuru sahibi Aschem firmasının yerli üretim dalı olarak dikkate alındığı belirtilmiştir.
(3) Soruşturma konusu üründe başvuru sahibi Aschem firması dışında, Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi’nde yerleşik olan ve başvuruyu destekleyen Dioki Petrokimya San. A.Ş. (Dioki) firması tarafından soruşturma konusu ürün üretimi gerçekleştirilmekle birlikte, Dioki firması 14/9/2017 tarihi itibariyle polistiren üretimine başlamıştır. İşbu soruşturma kapsamında soruşturma dönemi olarak, bu raporun 1.3 numaralı başlığında da yer verildiği üzere 1/1/2017-31/12/2017 arası dönem soruşturma dönemi olarak belirlenmiş olup, bu çerçevede de yerli üretim dalı tanımlaması yapılırken anılan dönem dikkate alınmıştır. Soruşturma dönemi itibariyle başvuru sahibi firma tarafından gerçekleştirilen benzer ürün üretim miktarı dikkate alındığında, Aschem firmasının Yönetmeliğin 18 inci ve 20 nci maddeleri uyarınca yerli üretim dalını temsil niteliğini haiz olduğu tespit edilmiştir.
(4) Bu açıklamalar çerçevesinde, Aschem firması bu raporun ilgili bölümlerinde “yerli üretim dalı” olarak anılacaktır.
1.3 Soruşturma dönemi ve zarar inceleme dönemi
(1) Damping belirlemesi için 1/1/2017-31/12/2017 tarihleri arası dönem soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemelerinde ise, veri toplama ve değerlendirme için 1/1/2015-31/12/2017 dönemi zarar inceleme dönemi olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, soruşturmanın zarar tehdidi gerekçesi ile açılması nedeniyle, soruşturma konusu ürüne ilişkin güncel durumu tespit edebilmek amacıyla, ayrıca, 2017 Ocak-Haziran dönemi ile 2018 Ocak-Haziran dönemi verileri de incelenmiştir.
1.4 İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve toplanan bilgilerin değerlendirilmesi
(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından tespit edilen ithalatçılarına, İran’da yerleşik bilinen üreticilerine/ihracatçılarına, ayrıca İran’da yerleşik diğer üreticilere/ihracatçılara iletilebilmesini sağlamak amacıyla anılan ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Bildirimde, soruşturma açılış Tebliğine, başvurunun gizli olmayan özetine ve soru formlarına nereden erişilebileceği hususunda bilgi verilmiştir.
(3) Taraflara soru formlarını yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır. İlgili taraflardan süre uzatımı yönünde bir talep alınmamıştır.
(4) Yerli üretim dalı, soruşturma süresince Bakanlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.
(5) Soruşturma döneminde, soruşturma konusu üründe ithalat gerçekleştirdiği tespit edilen 23 ithalatçı firmaya soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur. Soruşturma kapsamında, toplam 9 ithalatçı firma tarafından soru formları yanıtlanarak Bakanlığa iletilmiştir.
(6) Diğer taraftan, Bakanlıkça tespit edilememesi nedeniyle kendisine açılış bildirimi gönderilemeyen 3 ithalatçı firma da soruşturmaya ilişkin görüşlerini İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/21)’in 10 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası ile 11 inci maddesinin 6 ncı fıkrası çerçevesinde Bakanlığa yazılı olarak iletmiştir.
(7) Soruşturma döneminde, Türkiye’ye İran menşeli soruşturma konusu ürünün ihracatını gerçekleştirdiği tespit edilen 7 üretici/ihracatçı firmaya soruşturma açılışına ilişkin bildirim gönderilmiş olup, üretici/ihracatçı soru formuna herhangi bir ihracatçı firmadan yanıt alınmamıştır.
(8) Bunların yanı sıra, Yönetmeliğin 23 üncü maddesi çerçevesinde, İstanbul Ticaret Odası, Plastik Sanayicileri Derneği ile soruşturma konusunun üreticileri arasında yer alan Dioki firması soruşturmanın ilgili tarafı olarak, soruşturmaya ilişkin görüşlerini Bakanlığa yazılı olarak iletmiştir.
(9) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek nitelikteki bilgi ve bulguları içeren “Nihai Bildirim Raporu” 6/9/2018 tarihinde ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur. İlgili taraflara “Nihai Bildirim Raporu”na ilişkin görüşlerini sunabilmeleri için makul bir süre tanınarak, “Nihai Bildirim Raporu”na ilişkin görüşleri alınmıştır.
(10) Nihai bildirim sonrasında, tarafların nihai bildirime ilişkin görüş ve savlarını sözlü olarak da sunmalarına imkân tanımak amacıyla 19/9/2018 tarihinde ilgili tarafların katılımıyla kamu dinleme toplantısı düzenlenmiştir.
(11) İlgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan nüshaları talep eden ilgili tarafların bilgisine sunulmak üzere hazır tutulmuştur.
(12) Tarafların soruşturma boyunca ve nihai bildirim raporunun ilgili taraflarla paylaşılması ile kamu dinleme toplantısı sonrasında ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat uyarınca soruşturma kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.
1.5 Yerinde doğrulama soruşturması
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde Adana’da yerleşik yerli üretici Aschem firmasının idari ofisi ve üretim tesisinde yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.
2. Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
(1) Soruşturma konusu ürün, 3903.19.00.00.00 GTİP’inde sınıflandırılan “diğerleri” tanımlı polistirendir.
(2) Stiren monomer üretilmek istenilen ürün tipine göre hazırlanan karışım bir dizi reaktörlerde farklı sıcaklık ve basınçlarda polimerize edilerek polistiren haline getirilmektedir. Üretim süreci sürekli operasyon ve hassas sıcaklık kontrolü gerektirdiğinden üretim ve satışların devamlı olması verimlilik ve karlılık için büyük önem arz etmektedir.
(3) Soruşturma konusu ürün teknik özellikler bakımından genel maksatlı polistiren (GPPS) ve yüksek darbe dayanımlı polistiren (HIPS) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. GPPS camsı görünüşlü ve camsı özellikler taşıyan şeffaf kırılgan bir malzemedir. HIPS ise butadien kauçuğunun stiren monomer çözeltisinden üretilen opak, esnek, yüksek darbe dayanımına ve yüksek uzama oranına sahip bir polistirendir.
(4) GPPS buzdolabı endüstrisinde dolap içi dekoratif malzeme (sebzelik, yumurtalık, damlalık gibi), inşaat izolasyonunda kullanılan extrude köpük levha, tek kullanımlık “fast food” ambalaj malzemesi, bardak, çatal, bıçak, CD kutusu vb üretiminde kullanılmaktadır. HIPS ise beyaz ve kahverengi eşya kasalarında (televizyon, buzdolabı, bilgisayar kasası vb) ve gıda ambalajlarında (yoğurt kapları) kullanılmaktadır.
(5) Yerli üretim dalı tarafından yapılan başvuruda, taraflarınca üretilen ürün ile soruşturma konusu ürün arasında teknik ve fiziki özellikler ile ürünün temel kullanım alanları bakımından bir fark bulunmadığı belirtilmiştir. Gerek soruşturma esnasında ilgili taraflarca sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden gerekse yerli üretim dalı nezdinde gerçekleştirilen yerinde doğrulama soruşturması sırasında, bu durumu değiştirecek bir bulguya ulaşılmamıştır.
(6) Soruşturma konusu ürünün ithalatçıları arasında yer alan bir firma, soruşturma konusu ürün “polistiren”in sınıflandırıldığı, 3903.19.00.00.00 GTİP’inde yerli üretim dalı tarafından üretilen GPPS ve HIPS ürünlerinin yanı sıra geri dönüşüm ikincil kullanım hurda plastiklerden elde edilen granüllerin de yer aldığını, firmalarının mobilya, çerçeve, süpürgelik, bordür ve kartonpiyer profillerinin üretiminde geri dönüşüm ikincil kullanım hurda plastiklerden elde edilen granüllerini kullanması gerektiğini ve bahse konusu ürünlerde dünyada en önemli tedarikçilerin soruşturma konusu ülke İran ile Suudi Arabistan olduğunu ifade ederek, anılan ürünlerin soruşturma kapsamı dışına çıkarılmasını talep etmiştir. İşbu soruşturma kapsamında, soruşturma konusu ürün 3903.19.00.00.00 GTİP’li “diğerleri” tanımlı polistiren olup, hurdadan olup olmamasına göre bir ayrım bulunmamakta ve geri dönüşüm ikincil kullanım hurda plastiklerden elde edilen granüller de dahil olmak üzere tüm polistireni kapsamaktadır.
(7) Söz konusu hususlar çerçevesinde, Yönetmeliğin 4 üncü maddesi uyarınca, soruşturma konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen ürün benzer ürün olarak kabul edilmiştir.
(8) Soruşturma konusu ürün ve benzer ürüne ile ilgili açıklamalar genel nitelikli olup bilgilendirme amacını taşımaktadır.
3. Dampinge İlişkin Belirlemeler
3.1 Genel açıklamalar
(1) Damping belirlemesi için bu raporun 1.3 numaralı başlığında da belirtildiği üzere, 1/1/2017-31/12/2017 tarihleri arası dönem soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir.
(2) Yönetmeliğin 26 ncı maddesi, “İlgili taraflardan birinin, verilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması ya da bu bilgiye ulaşılmasını reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması veya yanlış ya da yanıltıcı bilgi vermesi hallerinde söz konusu taraf işbirliğine gelmemiş addedilir. Bu durumda geçici veya nihai belirlemeler, olumlu ya da olumsuz, mevcut verilere göre yapılabilir.” hükmünü amirdir. Bu kapsamda, bu raporun 1.4 numaralı başlığı altında da yer verildiği üzere, İran menşeli soruşturma konusu ürününün üretici/ihracatçıları tarafından üretici/ihracatçı soru formuna cevap verilmediğinden, dampinge ilişkin belirlemeler, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükümleri gereğince eldeki mevcut veriler kullanılarak yapılmıştır.
3.2 Normal değerin belirlenmesi
(1) Üretici/ihracatçı soru formuna cevap veren üretici/ihracatçı firma bulunmaması nedeniyle, normal değer tespit edilirken, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükümleri uyarınca eldeki mevcut verilerden istifade edilmiştir.
(2) Bu kapsamda, normal değer, yerli üretim dalının sınai birim maliyetine satış ve genel idari giderler ile finansman giderleri eklenerek hesaplanan ticari maliyetine makul karın eklenmesi suretiyle oluşturulmuştur.
3.3 İhraç fiyatının belirlenmesi
(1) Üretici/ihracatçı soru formuna cevap veren üretici/ihracatçı firma bulunmaması nedeniyle, ihraç fiyatının tespitinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır.
(2) Bu kapsamda, TÜİK verileri esas alınarak soruşturma dönemi için soruşturma konusu ürünün İran’dan gerçekleştirilen ortalama CIF ithal birim fiyatından beyannameler çerçevesinde hesaplanan navlun ve sigorta giderleri çıkarılarak FOB ihraç birim fiyatına ulaşılmıştır. FOB ihraç fiyatı fabrika çıkış aşamasındaki değer olarak kabul edilmiştir.
3.4 Fiyat karşılaştırması
(1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, Yönetmeliğin 10 uncu maddesi çerçevesinde gerekli ayarlamalar yapılarak, normal değer ile ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilerek aynı aşamada karşılaştırılmıştır.
(2) Başvuru sahibi Aschem firması, ithalatçı firmaların komisyon veya karları; antrepo kira giderleri ve finansman maliyetleri gibi unsurların damping marjı hesaplamasında göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade ederek, söz konusu maliyet unsurlarının ihraç fiyatından düşürülmesini talep etmiştir.
(3) Bu raporun 3.2 numaralı başlığında belirtildiği üzere, normal değer, yerli üretim dalının sınai birim maliyetine satış ve genel idari giderler ile finansman giderleri eklenerek hesaplanan ticari maliyetine makul karın eklenmesi suretiyle oluşturulmuştur. Diğer taraftan, yine bu raporun 3.3 numaralı başlığında yer verildiği üzere, ihraç fiyatı da TÜİK verileri esas alınarak soruşturma dönemi için soruşturma konusu ürünün İran’dan gerçekleştirilen ortalama CIF ithal birim fiyatından beyannameler çerçevesinde hesaplanan navlun ve sigorta giderleri çıkarılarak hesaplanmıştır. Bu kapsamda, yukarıdaki hususlar çerçevesinde hesaplanan normal değer ile ihraç fiyatı da fabrika çıkış aşamasında kabul edilerek, Yönetmeliğin 10 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde karşılaştırılmıştır.
3.5 Damping marjı
(1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi çerçevesinde, bu raporun 3.2 ve 3.3 numaralı başlıklarında yer verildiği üzere, eldeki mevcut verilere göre hesaplanmış normal değer ve ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılması sonucunda, İran menşeli soruşturma konusu ürün için damping marjı CIF değerin %14,89’u oranında hesaplanmıştır.
4. ZARARA İLİŞKİN BELİRLEMELER
4.1 Genel açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalatın hacmi, fiyatları ve bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalı üzerindeki etkisine bakılmıştır. Bu kapsamda, soruşturma konusu ürün ithalatının mutlak ve nispi olarak gelişimi, ithalat fiyatlarının gelişimi ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri değerlendirilmiştir.
(2) Zarar incelemesine esas dönem 1/1/2015-31/12/207 tarihleri arası dönem olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, bu raporun 1.3 numaralı başlığında yer verildiği üzere, soruşturmanın zarar tehdidi gerekçesi ile açılması nedeniyle, soruşturma konusu ürüne ilişkin güncel durumu tespit edebilmek amacıyla, ayrıca, 2017 Ocak-Haziran dönemi ile 2018 Ocak-Haziran dönemi verileri de incelenmiştir.
(3) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı, soruşturma konusu ülkeden yapılan ithalat ve diğer ülkeler menşeli ithalatın incelenmesinde TÜİK verileri kullanılmıştır.
4.2 Soruşturma konusu ürünün genel ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı miktar bazında 2015-2017 döneminde dalgalı bir seyir izleyerek, 2015 yılında 215.183 ton, 2016 yılında 202.759 ton, 2017 yılında 203.401 ton seviyesinde gerçekleşmiştir. Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı 2017 Ocak-Haziran döneminde 101.588 ton seviyesinde gerçekleşmişken, 2018 Ocak-Haziran döneminde 87.457 ton seviyesine gerilemiştir.
(2) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı değer bazında 2015-2017 döneminde dalgalı bir seyir izleyerek, 2015 yılında 301 milyon ABD Doları, 2016 yılında 252,9 milyon ABD Doları, 2017 yılında 302,2 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı 2017 Ocak-Haziran döneminde 152,2 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmişken, 2018 Ocak-Haziran döneminde 143,9 milyon ABD Doları seviyesine gerilemiştir.
(3) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatının birim fiyatı 2015-2017 döneminde sırasıyla 1.399 ABD Doları/ton, 1.248 ABD Doları/ton, 1.486 ABD Doları/ton, 2017 Ocak-Haziran döneminde 1.498 ABD Doları/ton, 2018 Ocak-Haziran döneminde ise 1.646 ABD Doları/ton seviyesinde gerçekleşmiştir.
4.3 Soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün İran’dan ithalatı 2015-2017 döneminde miktar bazında artış göstermiş olup, 2015 yılında 9.215 ton seviyesinde gerçekleşen ithalat 2016 yılında 22.124 ton, 2017 yılında 41.589 ton seviyesine yükselmiştir. İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı 2017 Ocak-Haziran döneminde 17.117 ton seviyesinde gerçekleşirken, 2018 Ocak-Haziran döneminde söz konusu ithalat 19.657 ton seviyesine yükselmiştir.
(2) İran menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatı değer bazında incelendiğinde, ithalatın 2015 yılında 11,4 milyon ABD Doları, 2016 yılında 24,7 milyon ABD Doları, 2017 yılında 54,3 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. İran menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatı 2017 Ocak-Haziran döneminde 22,9 milyon ABD Doları, 2018 Ocak-Haziran döneminde ise 28,1 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmiştir.
(3) Söz konusu veriler ışığında 2015-2017 döneminde İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının birim fiyatları sırasıyla 1.236 ABD Doları/ton, 1.115 ABD Doları/ton, 2017 yılında 1.307 ABD Doları/ton, 2017 Ocak-Haziran döneminde 1.337 ABD Doları/ton, 2018 Ocak-Haziran döneminde 1.430 ABD Doları/ton seviyesinde gerçekleşmiştir.
(4) İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının genel ithalat içerisindeki payına bakıldığında, İran menşeli ithalatın payının yıllar itibariyle artış göstererek, 2015 yılında %4,3, 2016 yılında %10,9, 2017 yılında %20,4 seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının genel ithalat içerisindeki payı 2017 Ocak-Haziran dönemine %16,8 seviyesinde gerçekleşmişken, bu oran 2018 Ocak-Haziran döneminde %22,5 seviyesine yükselmiştir.
4.4 Diğer ülkeler menşeli ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün diğer ülkelerden ithalatı miktar bazında incelendiğinde, ithalatın yıllar itibariyle düşüş kaydederek 2015 yılında 205.968 ton, 2016 yılında 180.635 ton, 2017 yılında 161.811 ton seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Söz konusu ithalat 2017 Ocak-Haziran döneminde 84.471 ton seviyesinde gerçekleşirken, 2018 Ocak-Haziran döneminde 67.799 ton seviyesine gerilemiştir.
(2) Soruşturma konusu ürünün diğer ülkelerden değer bazında ithalatı 2015-2017 döneminde sırasıyla 289,6 milyon ABD Doları, 228,3 milyon ABD Doları, 247,9 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmiş olup, söz konusu ithalat 2017 Ocak-Haziran döneminde 129,3 milyon ABD Doları, 2018 Ocak-Haziran döneminde 115,9 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmiştir.
(3) Diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürünün ithal birim fiyatı 2015 yılında 1.406 ABD Doları/ton, 2016 yılında 1.264 ABD Doları/ton, 2017 yılında 1.532 ABD Doları/ton seviyesinde gerçekleşmiştir. İthalatın birim fiyatı 2017 Ocak-Haziran döneminde 1.530 ABD Doları/ton, 2018 Ocak-Haziran döneminde ise 1.709 ABD Doları/Ton olarak hesaplanmıştır.
(4) Diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının genel ithalat içerisindeki payı, 2015-2017 döneminde azalarak sırasıyla %95,7, %89,1, %79,6 seviyelerinde gerçekleşmiş, 2017 Ocak-Haziran dönemi için %83,2, 2018 Ocak-Haziran dönemi için ise %77,5 seviyelerinde tespit edilmiştir.
(5) Soruşturma konusu ürünün ithalatçıları tarafından, İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının zarar inceleme döneminde oransal olarak artış gösterdiği, ancak söz konusu ithalatın soruşturma konusu ürün toplam ithalatının %20’sine tekabül ettiği, buna karşılık bahse konu dönemde Belçika’dan yapılan ithalatın toplam ithalat içerisindeki payının artış gösterdiği ve Belçika menşeli ithalatın yerli üretiminin çok üzerinde olduğu ifade edilmiştir.
(6) Bilindiği üzere, gerek Dünya Ticaret Örgütü Anti-Damping Anlaşması’nın 3 üncü maddesinde, gerekse Yönetmeliğin 17 nci maddesinde maddi zarar tespitinin somut delillere dayanması gerektiği ve dampingli ithalatın hacmi ve bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalı üzerindeki etkilerinin nesnel incelemesini içermesi gerektiği ile dampingli ithalatın hacmi ile ilgili olarak ithalatta, mutlak anlamda veya Türkiye’deki üretim veya tüketime oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığının incelenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, zarar inceleme döneminde İran menşeli ithalatta hem mutlak hem de nispi anlamda artış yaşanmış, buna karşılık Belçika da dahil olmak üzere diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ithalat ise incelenen dönemde mutlak ve nispi anlamda azalmıştır.
4.5 İthalatın nispi gelişimi
(1) Soruşturma konusu ürün ithalatının nispi gelişimini görebilmek için söz konusu ithalatın toplam Türkiye benzer mal tüketimi içerisindeki payı 2015-2017 yılları arasında incelenmiş olup, soruşturmanın zarar tehdidi gerekçesi ile açılması nedeniyle soruşturma konusu ürün ithalatının Türkiye benzer mal tüketimi içerisindeki payı ayrıca 2017 Ocak-Haziran dönemi ve 2018 Ocak-Haziran dönemi için de değerlendirilmiştir. Türkiye toplam benzer mal tüketiminin hesaplanmasında yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün yurt içi satışları genel ithalat miktarı ile toplanmıştır. Yerli üretim dalının yurt içi satışlarının ve soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın toplam tüketime oranlanmasıyla pazar payları hesaplanmıştır. İncelenen veriler 2015-2017 yılları arası için 2015 yılı=100, 2017 Ocak-Haziran ve 2018 Ocak-Haziran dönemi için ise 2017 Ocak-Haziran=100 olacak şekilde endekslenmiştir.
(2) Buna göre, soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketim endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 95 birime, 2017 yılında 94 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketim endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 80 birime gerilemiştir.
(3) İran menşeli ithalatın pazar payı endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 252 birime, 2017 yılında 481 birime yükselmiştir. İran menşeli soruşturma konusu ürünün pazar payı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 144 birime yükselmiştir.
(4) Diğer ülkeler menşeli ithalatın pazar payı endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 92 birime, 2017 yılında 84 birime gerilemiştir. Diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürünün pazar payı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 101 birime yükselmiştir.
(5) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 106 birime yükselmiş, 2017 yılında 97 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu üründe yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 60 birime gerilemiştir.
(6) Söz konusu verilerden, incelenen dönemde İran menşeli ithalatın yerli üretim dalının aleyhine pazar payını genişlettiği anlaşılmaktadır.
4.6 Fiyat kırılması
(1) Fiyat kırılması hesabı, soruşturma konusu ürünün Türkiye piyasasında oluşan fiyatının yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatının ne kadar altında kaldığını göstermektedir.
(2) Fiyat kırılması hesaplanırken, TÜİK verileri kullanılarak tespit edilen İran menşeli soruşturma konusu ürünün CIF ithal birim fiyatının üzerine, ithalatta uygulanan %6,5 oranındaki gümrük vergisi ile soruşturma konusu ülke için makul sayılabilecek bir oran olarak CIF kıymetin %2’si tutarındaki diğer ithalat masrafları eklenerek soruşturma konusu ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değer ile yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatı karşılaştırılmıştır.
(3) Hesaplama 2017 yılı için yapılmış olup, buna göre İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının 2017 yılında yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatını kırmadığı tespit edilmiştir.
4.7 Fiyat baskısı
(1) Fiyat baskısı hesabı, ithal ürünün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatlarını olması gereken seviyeye göre yüzde olarak ne kadar baskı altında tuttuğunu göstermektedir.
(2) Fiyat baskısı hesaplanırken, TÜİK verileri kullanılarak tespit edilen İran menşeli soruşturma konusu ürünün CIF ithal birim fiyatının üzerine, ithalatta uygulanan %6,5 oranındaki gümrük vergisi ile soruşturma konusu ülke için makul sayılabilecek bir oran olarak CIF kıymetin %2’si tutarındaki diğer ithalat masrafları eklenerek soruşturma konusu ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. . Bulunan değer ile yerli üretim dalının ticari maliyetlerine eklenen makul kar oranı ile hesaplanan olması gereken yurt içi satış fiyatı karşılaştırılmıştır.
(3) Hesaplama 2017 yılı için yapılmış olup, buna göre İran menşeli ithalatın 2017 yılında yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatları üzerinde %0 ila %9 arasındaki değer aralığında yer alan bir oranda fiyat baskısına neden olduğu saptanmıştır.
4.8 Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesinde yerli üretim dalının 2015-2017 yılları arasındaki verileri ile 2017 Ocak-Haziran ve 2018 Ocak-Haziran dönemi verileri kullanılmıştır. Eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler TÜİK’in yayımladığı yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılarak endekslenmiştir.
a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe üretim miktar endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 102 birime yükselmiş, 2017 yılında 92 birime gerilemiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretim miktar endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 50 birime gerilemiştir.
2) İncelenen dönemde yerli üretim dalının üretim kapasitesi miktarında herhangi bir değişiklik yaşanmamıştır.
3) Yerli üretim dalının kapasite kullanım oranı endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, üretimde yaşanan gelişmelere bağlı olarak 2016 yılında 102 birime yükselmiş, 2017 yılında 92 birime gerilemiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe kapasite
kullanım oranı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 50 birime gerilemiştir.
b) Yurt içi satışlar ve ihracat
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe yurt içi satışlarının miktar endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 101 birime yükselmiş, 2017 yılında 91 birime gerilemiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün yurt içi satış miktar endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 48 birime gerilemiştir.
2) Soruşturma konusu ürüne ilişkin yurt içi satışların hasıla endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 113 birime, 2017 yılında 109 birime yükselmiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün yurt içi satış hasılası endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 60 birime gerilemiştir.
3) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe ihracat miktar endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 101 birime yükselmiş, 2017 yılında 62 birime gerilemiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün ihracat miktar endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 55 birime gerilemiştir.
c) Yurt içi fiyatlar ve fiyatları etkileyen unsurlar
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe ortalama yurt içi satış birim fiyatı endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 112 birime, 2017 yılında 120 birime yükselmiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe ortalama yurt içi satış birim fiyatı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 126 birime yükselmiştir.
2) Soruşturma konusu ürün fiyatları açısından üretimde kullanılan hammadde fiyatları belirleyici olarak ön plana çıkmakta olup, yurt içi satış fiyatlarındaki artış maliyet artışı ile benzer bir eğilim göstermektedir. Ayrıca, soruşturma konusu ürünün hammadde olarak kullanıldığı sektörlerdeki (beyaz eşya, inşaat, yapı, ambalaj, gıda sektörü gibi) tüketim eğilimleri ile arz talep dengesinin de yurt içi satış fiyatlarında belirleyici bir unsur olduğu düşünülmektedir.
ç) Maliyetler ve karlılık
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe birim ticari maliyet endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 111 birime, 2017 yılında 118 birime yükselmiştir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe birim ticari maliyet endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 127 birime yükselmiştir.
2) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe yurt içi satışlarından elde ettiği birim karlılık endeksi 2015 yılı -100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 153 birime, 2017 yılında 394 birime yükselmiştir. Yurt içi satışlardan elde edilen birim karlılık endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 60 birime gerilemiştir. Yerli üretim dalının yurt içi satışlarından elde ettiği karlılığa ilişkin mutlak verilerin incelenmesinden, yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün yurt içi satış birim fiyatının zarar incelemesi açısından baz yıl kabul edilen 2015 yılında maliyetin az miktarda altında gerçekleşirken, yerli üretim dalının ilerleyen yıllarda makul karın oldukça altında küçük bir miktarda kara geçmesi durumunun karlılık endeks değerini ciddi oranlarda yukarı taşıdığı anlaşılmaktadır.
d) Pazar payı
1) Soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketim endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 95 birime, 2017 yılında 94 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketim endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 80 birime gerilemiştir.
2) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 106 birime yükselmiş, 2017 yılında 97 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu üründe yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 60 birime gerilemiştir.
3) İran menşeli soruşturma konusu ürünün pazar payı endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 252 birime, 2017 yılında 481 birime yükselmiştir. Soruşturma konusu üründe İran menşeli ithalatın pazar payı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 144 birime yükselmiştir.
e) Stoklar
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe stok miktar endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 52 birime gerilemiş, 2017 yılında 147 birime yükselmiştir. Soruşturma konusu ürün stok miktar endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 138 birime yükselmiştir.
2) Söz konusu veriler ışığında, yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe stok çevrim hızı endeksi ise 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 196 birime yükselmiş, 2017 yılında 60 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu ürün stok çevrim hızı endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 35 birime gerilemiştir.
f) İstihdam
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan direk işçi sayısına ilişkin değer endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 134 birime, 2017 yılında 130 birime yükselmiştir. Soruşturma konusu üründe çalışan direk işçi sayısına ilişkin endeks değeri ise 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde değişiklik göstermemiştir.
g) Ücretler
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçilerin aylık ücretlerine ilişkin değer endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 96 birime, 2017 yılında 83 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçilerin aylık ücretlerine ilişkin değer endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 86 birime gerilemiştir.
ğ) Verimlilik
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına üretim miktarını gösteren verimlilik endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 76 birime, 2017 yılında 71 birime gerilemiştir. Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına üretim miktarını gösteren verimlilik endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 50 birime gerilemiştir.
h) Nakit akışı
1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürünün üretimi ve satışı ile ilgili olarak sağladığı reel nakit akışı endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 212 birime, 2017 yılında 208 birime yükselmiştir. Ürün nakit akış endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 46 birime gerilemiştir.
ı) Büyüme
1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklük endeksi 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 119 birim, 2017 yılında 128 birim olarak gerçekleşmiştir. Aktif büyüklük endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 97 birime gerilemiştir.
i) Sermaye arttırma yeteneği
1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili özsermaye büyüklük endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 116 birim, 2017 yılında 107 birim olarak gerçekleşmiştir. Özsermaye endeksi 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 98 birime gerilemiştir.
j) Yatırımları arttırma yeteneği
1) Yerli üretim dalının üretim tesislerini yenilemek için yapmış olduğu yatırımlarla ilgili olarak 2015 yılında 100 birim olarak kabul edilen yenileme yatırım endeksi, 2016 yılında 44 birim, 2017 yılında 26 birim olarak gerçekleşmiştir. Yenileme yatırımlarına ilişkin endeks değeri 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde 121 birime yükselmiştir.
2) Yerli üretim dalının üretim kapasitesini arttırmak için incelenen dönemde herhangi bir tevsi yatırımı olmamıştır.
k) Yatırımların geri dönüşü
1) Yatırımların geri dönüş oranının göstergesi olarak kabul edilen Net Kar/Aktif Toplamı endeksi, 2015 yılı 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2016 yılında 40 birim, 2017 yılında 5 birim olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu endeks değeri 2017 Ocak-Haziran dönemi 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 Ocak-Haziran döneminde -74 birim olarak gerçekleşmiştir.
l) Tespit edilen damping marjının seviyesi
1) Bu raporun 3.5 numaralı başlığında da yer verildiği üzere soruşturma konusu ülkeye yönelik hesaplanan damping marjı CIF değerin %14,89’u seviyesindedir.
4.9 Zarar tehdidi unsurlarının incelenmesi
(1) Soruşturmanın zarar tehdidi gerekçesi ile açılması nedeniyle, Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkedeki üretim ve ihracat kabiliyeti, soruşturma konusu ürün ithalatında ciddi artış durumu ve soruşturma konusu ürün ithalatının fiyatları gibi zarar tehdidi unsurları incelenmiştir.
a) Soruşturma konusu ülkedeki üretim ve ihracat kabiliyeti
1) Yönetmeliğin 17 inci maddesi hükümleri çerçevesinde, soruşturma konusu ürün polistirenin küresel piyasasındaki gelişmeler ile soruşturma konusu ülkenin üretim ve ihracat kabiliyeti incelenmiştir. Söz konusu inceleme soruşturma konusu ürüne yönelik Uluslararası Ticaret Merkezi-UTM (International Trade Center) verileri kullanılarak yapılmıştır.
2) Soruşturma konusu polistirene ilişkin dünya ihracat istatistikleri incelendiğinde, söz konusu üründe dünya ihracatının 2013 yılında 3,5 milyon ton, 2014 yılında 3,3 milyon ton, 2015 yılında 3,2 milyon ton, 2016 yılında 3,3 milyon ton, 2017 yılında 3,2 milyon ton seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. 2017 yılı itibariyle, söz konusu üründe dünya ihracatının yarısından fazlası Çin Tayvanı (%15,2), Belçika (%11,3), Fransa (%8,6), Singapur (%6,7), Hong Kong (%5,6) ve ABD (%5,1) tarafından gerçekleştirilmiştir. Soruşturma konusu ülke olan İran ise 2017 yılı itibariyle dünya polistiren ihracatında %2,3’lük pay ile 15 inci sırada yer almakla beraber, 2013 yılından bu yana İran’nın soruşturma konusu üründe ihracatını önemli oranlarda arttığı ve buna bağlı olarak da soruşturma konusu üründe dünya ihracatından aldığı payı arttırdığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, 2013 yılında 7 bin ton civarında olan İran’nın polistiren ihracatı 2017 yılında 76 bin ton seviyelerine yükselmiş olup, anılan dönemde dünya polistiren ihracatı %8,3 oranında azalırken İran’ın dünyaya ihracatı 10 katın üzerinde artmıştır.
3) Diğer taraftan, soruşturma konusu “polistiren”e ilişkin ihraç birim fiyatlarının incelenmesinden 2015-2017 döneminde dünyada ihraç birim fiyatların dalgalı bir seyir izlediği, ihraç birim fiyatın 2015 yılında 1.388 ABD Doları/ton, 2016 yılında 1.289 ABD Doları/ton, 2017 yılında 1.475 ABD Doları/ton seviyesinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, İran’ın ihraç birim fiyatının dünya ortalama ihraç birim fiyatlarının genel olarak altında seyrettiği görülmekte olup, 2017 yılı itibariyle İran (1.336 ABD Doları/ton), Suudi Arabistan (1.220 ABD Doları/ton), Tayland (1.280 ABD Doları/ton) ve Kore Cumhuriyeti’nden (1.308 ABD Doları/ton) sonra polistirende en düşük ihraç birim fiyatlı ülkeler arasında 4 üncü sırada yer almaktadır.
4) Öte yandan, İran’ın ülkeler itibariyle polistiren ihracatına bakıldığında, Türkiye’nin İran’ın en önemli pazarı olduğu, 2016 yılı itibariyle Türkiye’nin %42,4’lük pay ile ilk sırada yer aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 2016 yılı itibariyle İran’ın polistirende dünyaya ortalama ihraç birim fiyatı 1.077 ABD Doları/ton seviyesinde gerçekleşmiş olup, aynı dönemde Türkiye’ye ihraç birim fiyatı İran’ın dünyaya ihraç birim fiyatının altında 1.075 ABD Doları/ton olarak gerçekleşmiştir.
5) Söz konusu hususlar çerçevesinde, İran’ın soruşturma konusu ürün polistirene ilişkin ihracat verilerinin bahse konu ülkenin soruşturma konusu üründe üretim kabiliyeti ve ihracat kapasitesine ilişkin önemli bir gösterge niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir.
b) Soruşturma konusu ürün ithalatında ciddi artış durumu
1) Soruşturma konusu ürünün ithalatı 2015-2017 döneminde dalgalı bir seyir izlemiş olmakla beraber, 2017 yılında bir önceki yıla göre %0,3 oranında artış göstermişken, İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı 2015-2017 döneminde yıllar itibariyle artmış olup, 2017 yılında 2016 yılına göre genel ithalatta yaşanan artışın üzerinde bir oranda (%88) artış göstermiştir. Bununla birlikte, 2018 Ocak-Haziran döneminde soruşturma konusu ürünün genel ithalatı %13,9, diğer ülkelerden ithalatı %19,7 oranında azalırken, İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı söz konusu dönemde %14,8 oranında artış göstermiştir.
2) Diğer taraftan, soruşturma konusu ürün ithalatının nispi gelişimine bakıldığında, soruşturma konusu ürünün tüketiminin azaldığı bir ortamda, İran menşeli ithalatın payı 2015-2017 döneminde yıllar itibariyle artış göstererek %3,4 seviyesinden %16,5 seviyesine yükselmiş, benzer şekilde 2018 Ocak-Haziran döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %44,2 oranında artış göstermiştir.
c) Soruşturma konusu ürün ithalatının fiyatları
1) Soruşturma konusu ürün ithalatının birim fiyatları incelendiğinde, hammadde fiyatlarına bağlı olarak fiyatlarının dalgalı bir seyir izleyerek son dönemde yükseldiği, İran menşeli soruşturma konusu ürün ithal birim fiyatının son dönemde artış eğiliminde olduğu ancak söz
konusu fiyatların hem genel ithalatın hem de diğer ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının altında kaldığı tespit edilmiştir.
2) İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı 2017 yılında yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatları üzerinde fiyat kırılmasına neden olmamakla birlikte fiyat baskısına neden olmuştur.
4.10 Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerine ve zarara ilişkin değerlendirme
(1) Yerli üretim dalının zarar inceleme döneminde, üretim, kapasite kullanım oranı, yurt içi satışlar, pazar payı, stoklar, stok çevrim hızı, ücretler, istihdam, verimlilik gibi temel ekonomik göstergelerinde özellikle soruşturma döneminde olumsuz eğilimler görülmektedir. Ayrıca, zarar incelemesi açısından baz yıl olan 2015 yılında hafif bir şekilde maliyet altı olan satışların 2016 ve 2017 yıllarında makul seviyenin oldukça altında çok düşük karlılık oranı ile pozitife dönmesi nedeniyle endekste ciddi karlılık görülmesine rağmen, mutlak değerlerin oldukça düşük olduğu, nakit akışının da bu nedenle olumlu seyrettiği görülmektedir. Ayrıca, yerli üretim dalı 2015-2017 arası yılları kapsayan dönemde kapasitesinin altında faaliyet göstermiştir.
(2) Zararın devam etme ihtimali açısından, anılan ekonomik göstergeler özellikle soruşturma döneminde ve 2018 Ocak-Haziran döneminde için incelendiğinde, bozulmaların daha belirgin hale geldiği değerlendirilmektedir.
5. DAMPİNGLİ İTHALAT İLE ZARAR ARASINDAKİ NEDENSELLİĞE İLİŞKİN BELİRLEMELER
5.1 Dampingli ithalatın zarar üzerindeki etkisi
(1) Soruşturmaya konu ülke menşeli ithalatın dampingli olduğu bu raporun 3 üncü bölümünde tespit edilmiştir.
(2) İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının incelenen dönemde mutlak ve nispi anlamda artış gösterdiği bu raporun 4.3 ve 4.5 numaralı başlıklarında tespit edilmiştir.
(3) Soruşturma döneminde soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın yerli üretim dalının yurt içi fiyatları üzerinde fiyat baskısına neden olduğu bu raporun 4.7 numaralı başlığında tespit edilmiştir.
(4) İncelenen dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde bozulmalar yaşandığı da bu raporun 4.10 numaralı başlığında tespit edilmiş olup bu çerçevede, yerli üretim dalının zarar ile karşı karşıya olduğu değerlendirilmiştir.
(5) Soruşturma konusu ürünün ithalatçıları tarafından, başvuru sahibi Aschem firmasının üretim, satışlar, pazar payı gibi ekonomik göstergelerinde incelenen dönemde görülen bozulmanın İran menşeli soruşturma konusu ürün ithalatından kaynaklanmadığı, aksine son 2 yıldır Aschem dışında başka bir yerli üreticinin de pazarda faaliyet gösterdiği, yerli üreticilerin yerleşik olduğu Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi’nde soruşturma konusu ürün üretimi ve satışlarında artış yaşandığı ifade edilmiş ve ayrıca soruşturma kapsamında yalnızca başvuru sahibi Aschem firmanın verilerinin dikkate alındığı belirtilmiştir.
(6) Bu raporun 1.2 numaralı başlığında yer aldığı üzere soruşturma konusu üründe diğer bir yerli üretici olan ve başvuruyu destekleyen Dioki firması, 14/9/2017 tarihi itibariyle polistiren üretimine başlamıştır. Söz konusu firmanın soruşturma konusu ürün üretimi ve satışları anılan tarihten sonra artış göstermekle beraber, soruşturma dönemi itibariyle başvuru sahibi firma soruşturma konusu ürün toplam üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştirmiştir. Söz konusu
veriler ışığında, yine bu raporun 1.2 numaralı başlığında yer verildiği üzere, Yönetmeliğin 18 inci ve 20 nci maddeleri çerçevesinde başvuru sahibi yerli üretici Aschem firmasının yerli üretim dalını temsil etme niteliğini haiz olduğuna kanaat getirilmiş ve yerli üretim dalı olarak Aschem firmasının verileri dikkate alınmıştır.
(7) Söz konusu hususlar çerçevesinde, dampingli olduğu tespit edilen ithalat ile yerli üretim dalının karşı karşıya kaldığı zararın, ikisi arasındaki illiyet bağının mevcudiyetini gösterir nitelikte eşzamanlı olarak gerçekleştiği değerlendirilmektedir.
5.2 Zarara Neden Olabilecek Diğer Unsurlar
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, dampingli ithalatın dışında yerli üretim dalında zarara neden olabileceği düşünülen diğer bilinen unsurlar incelenmiştir. Bu kapsamda, dampingli ithalatın tercih edilme sebebi, diğer ülkeler menşeli ithalatın hacmi ve fiyatları, soruşturma konusu ürün talebi ve tüketim eğiliminde yaşanan gelişmeler, soruşturma konusu ürünün ihracatı, yerli ve yabancı üreticilerin ticareti kısıtlayıcı uygulamaları ve aralarındaki rekabet, soruşturma konusu ürün teknolojisindeki gelişmeler ile yerli üretim dalının verimliliği konuları incelenmiştir.
(2) Yapılan incelemede, ithalatçı firmaların dampingli ithalatı tercih etmelerindeki en önemli sebeplerden birinin kendileri için rekabet avantajı sağlayan düşük fiyat olduğu tespit edilmiştir.
(3) Bu raporun 4.4 ve 4.5 numaralı başlıklarında ele alındığı üzere, diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı 2015-2017 arası yılları kapsayan dönemde mutlak ve nispi anlamda yıllar itibariyle düşüş göstermiştir. Diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı 2018 Ocak-Haziran döneminde mutlak anlamda azalmış, nispi anlamda artış göstermiş olmakla birlikte, diğer ülkeler menşeli ithalatın payında anılan dönemde büyük oranda artış yaşanmamıştır. Diğer taraftan, diğer ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının birim fiyatları incelendiğinde, birim fiyatların dünya genelindeki gelişmelere benzer şekilde 2015-2017 döneminde dalgalı bir seyir izlediği, ithalatın birim fiyatlarının 2016 yılından bu yana artış eğiliminde olduğu ve incelenen dönemde diğer ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının İran menşeli ithalatın birim fiyatlarının üzerinde gerçekleştiği gözlenmiştir. Bu bağlamda, diğer ülkeler menşeli ithalatın yerli üretim dalının karşı karşıya kaldığı zarar üzerinde bir etkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.
(4) Soruşturma konusu ürünün tüketimi gerek 2015-2017 yılları arasını kapsayan dönemde gerekse 2018 Ocak-Haziran döneminde bir önceki yıla göre düşüş kaydetmiş olmakla beraber, soruşturma konusu ürünün kullanım alanı ve kullanıcı algılamasının aynı kaldığı ve soruşturma konusu ürün/benzer ürünü hammadde olarak kullanan firmaların tüketim eğilimlerinde kayda değer bir değişiklik yaşanmadığı düşünülmektedir.
(5) Yerli üretim dalının incelenen dönemde soruşturma konusu ürün ihracat miktarı düşüş göstermiştir. Kaldı ki, yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün yurt dışı satışlar da dahil toplam satışlarına bakıldığında, soruşturma konusu ürün satışlarının ağırlıklı olarak iç piyasa yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
(6) Hâlihazırda, 14/1/2016 tarihli ve 29593 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2015/51) uyarınca, Mısır Arap Cumhuriyeti menşeli soruşturma konusu ürünün ithalatına yönelik CIF bedelin %11,3’ü oranında dampinge karşı önlem yürürlüktedir. Söz konusu önlemin, soruşturma konusu ülke bakımından Türkiye pazarını daha tercih edebilir hale dönüştürdüğü değerlendirilmektedir.
(7) Bu raporun 1.2 numaralı başlığında yer verildiği üzere, başvuru sahibi Aschem firması dışında, Dioki firması tarafından 14/9/2017 tarihinden bu yana soruşturma konusu ürün üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, Dioki firmasının 2017 yılı sonunda faaliyete geçmesinin söz konusu iki firma arasındaki iç rekabet açısından etkisi bulunmakla birlikte, bu durumun dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde tespit edilen zarar arasında illiyet bağını ortadan kaldıracak veya zayıflatacak nitelikte ve güçte olmadığı değerlendirilmektedir.
(8) İncelenen dönem itibariyle, soruşturma konusu ürünün üretim teknolojisinde, söz konusu ürün talebine etki edecek temel bir değişikliğin yaşanmadığı tespit edilmiştir.
(9) Sonuç olarak, dampingli ithalat dışında diğer bilinen unsurlardan herhangi birinin yerli üretim dalında tespit edilen zarar üzerinde önemli etkiye neden olmadığı ve dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde tespit edilen zarar arasında illiyet bağının mevcut olması durumunu değiştirmediği değerlendirilmektedir.
6. GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
(1) Soruşturma sonucunda İran menşeli ithalatın dampingli olduğu ve yerli üretim dalı üzerinde zarara neden olduğu tespit edilmiştir.
(2) Soruşturma konusu ürünün Türk sanayisi açısından ihtiyaç duyulan bir girdi olduğu hususu ile piyasadaki arz-talep dengesi dikkate alınarak, İran menşeli soruşturma konusu ürün için İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun’un 7 nci maddesi çerçevesinde “daha az oranlı önlem” uygulanmasının yerinde olacağı değerlendirilmiştir.
(3) Bu kapsamda hazırlanan soruşturma raporunu değerlendiren İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu'nun kararı ve Ticaret Bakanının onayı ile tabloda gümrük tarife istatistik pozisyonu, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşısında belirtilen oranda dampinge karşı kesin önlem uygulanmasına karar verilmiştir.
GTİP
Eşya Tanımı
Menşe Ülke
Firma Unvanı
Dampinge Karşı Önlem (CIF %)
3903.19.00.00.00
Diğerleri
İran İslam Cumhuriyeti
Tüm Firmalar
%11,3