T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
TEMSİLCİLERİ : a)
b) c) DAVA : KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ ve TASFİYESİ
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 13/12/2024 tarihli dilekçesiyle; davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısının 24/09/2021 tarihinde yapıldığını, 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. ve Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 85. maddesi gereğince 3 yıl üst üste olağan genel kurul toplantısının yapılamaması halinde kooperatifin kendiliğinden dağılmasının söz konusu olacağını, kendiliğinden dağılmış sayılmanın ticaret sicilinden terkin anlamına gelmediğini beyan ederek, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ile tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı kooperatif temsilcileri, duruşmalara katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.
Davalı kooperatifin ticaret sicil kayıtları ve genel kurul toplantı tutanakları getirtilmiş, davalı kooperatifinin malvarlığının bulunup bulunmadığının tespiti için ilgili banka şubelerine, Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğüne, Tapu Müdürlüğüne, İlçe Jandarma Komutanlığına müzekkereler yazılmıştır.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Kooperatifin Münfesih Olduğunun Tespiti" davasıdır.
1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/1-6. maddesine göre, "Kooperatif üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde dağılır.
1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre de, "56 ncı maddenin 1 inci fıkrasının 3 üncü bendi ile 62 nci madde hükümleri tasfiye kurulu üyeleri hakkında da uygulanır."
1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 56/1-3. maddesine göre de, "Yönetim kurulu üyelerinde ...Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da bu Kanun hükümlerine göre mahkum olmamak şartları aranır."
1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 62/3. maddesine göre de, "Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunların suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır."
Somut olayda ; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, davacı Bakanlığın bu davayı açmakta aktif husumetinin bulunduğu, 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapmayan kooperatiflerin genel kurul yapılması için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kendiliğinden dağılmış sayılacakları anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 24/09/2021 tarihinde yaptığı, dava tarihinden geriye dönük 3 yıl süreyle olağan genel kurul toplantısının yapılmaması nedeniyle davalı kooperatifin kendiliğinden dağıldığı (münfesih olduğu) belirlenmiş, bu nedenle davacının davasının kabulü ile davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davalı kooperatife tasfiye heyeti atanmasının da istenilmesi nedeniyle, davalı kooperatife tasfiye memuru atanması da gerekmiştir. 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre tasfiye memuru olacak kişilerin aynı Kanun'un 56/1-3. maddesindeki şartlara ve 62. maddesindeki sorumluluklara sahip olması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı kooperatifin en son temsilcilerinin, ekonomik sebepler ve davalı kooperatifin tasfiyesi için şimdiye kadar hareketsizlikleri nedeniyle tasfiye memurluğu görevini yapamayacakları anlaşıldığından kendileri tasfiye memuru olarak görevlendirilmemiştir. Tasfiye memurunun mahkememizce re'sen seçilerek kararın kesinleşmesinden ve avansın yatırılmasından sonra göreve başlatılmasının, tasfiyenin sonuçlandırılması yönünden daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
Davalı kooperatifin son temsilcilerinin görev süresi 16/06/2014 tarihinde sona ermiş ve Mahkememizce kendilerinin tasfiye memuru olarak görevlendirilmeleri uygun görülmemiş ise de; Yargıtay . HD.nin 24/01/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, "Görev süresi biten yönetim kurulu üyelerinin, bu sıfatlarının kendiliğinden düşeceğine ilişkin yasalarımızda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni yönetim seçilinceye kadar süresi biten üyelerin zorunlu olarak görevlerinin devam edeceğinin kabulü gerekeceğinden" kendilerinin tasfiye memuru görevlendirilinceye kadar davalı kooperatifin temsilcileri olduğu sonucuna varılmış ve karar başlığında da davalı kooperatif temsilcileri olarak gösterilmişlerdir.
2709 s. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 18. maddesine göre, "Hiç kimsenin zorla çalıştırılamayacak olması ve angaryanın yasak olması" nedenleriyle Mahkememize re'sen takdir edilen tasfiye memuru ücreti ile ayrıca tasfiye masraflarının (davalı Kooperatifin de bu masrafları karşılayacak malvarlığı olmadığı belirlendiğinden), sonradan davalı Kooperatiften alınmak üzere davacı Bakanlık tarafından yatırılması gerektiği belirlenmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının davasının KABULÜ ile Beyşehir Ticaret Sicili Müdürlüğünün ... ticaret sicil sırasında kayıtlı ve ... mersis numaralı ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/1-6 maddesi gereğince MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİNE ve TASFİYESİNE,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde, ikinci bir yazı veya tebligat beklenmeksizin davacı Bakanlık tarafından, şimdilik 20.000 TL. tasfiye masrafı ve 20.000 TL. tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 40.000 TL.'nin Mahkememizin bu dosyasına yatırılmasına,
3-Davalı kooperatifin en son temsilcilerinin tasfiye memuru olarak atanmalarına yer olmadığına,
4-40.000 TL.'lik tasfiye masraflarının yatırılmasından ve kararın kesinleşmesinden sonra Mahkememizce re'sen seçilecek 1 tasfiye memurunun göreve başlatılmasına,
5-Tasfiye memuru için takdir edilen 20.000 TL.'nin 1/4'ünün peşin olarak tasfiye memuruna göreve başladığında ödenmesine, ücretin kalan 3/4'ünün ise tasfiyenin tamamlanmasından ve buna ilişkin raporun tasfiye memuru tarafından bu dosyamıza sunulmasından sonra tasfiye memuruna ödenmesine,
6-Tasfiye memuru ücretinin dışında tasfiye masrafı olarak yatırılacak 20.000 TL.'nin ise tasfiye memurunun belgelendirdiği taleplere göre, kendisine veya ilgili yerlere Mahkememiz tarafından ödenmesine,
7-Tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraflarının güncellenip güncellenmeyeceğinin ve davacı taraftan ilave ücret talep edilip edilmeyeceğinin kararın kesinleşmesi ve tasfiyeye başlanmasından sonra ihtiyaca ve/veya tasfiye memurunun talebine göre ek kararla bilahare değerlendirilmesine,
8-İlave tasfiye masrafına ihtiyaç duyulur ve ek kararla 2 hafta kesin süre de verilerek istenilmesine rağmen, davacı tarafından 2 haftalık kesin süre içerisinde ilave avanslar yatırılmaz ise, tasfiyenin olduğu haliyle durdurulup, tasfiye memurunun da görevinin sonlandırılacağının davacı tarafa ihtarına (gerekçeli kararın tebliği ile birlikte ihtaratın yapılmış sayılmasına),
9-Tasfiye aşamasında davalı kooperatifin malvarlığının bulunması halinde, tasfiye masrafları ile tasfiye memuru ücretinin, tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı Bakanlığa eksiksiz olarak ödenmesine,
10-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL. maktu karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
11-Davacı tarafından yapılan 400 TL. yargılama gideri ile gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak olan 855 TL. yargılama gideri olmak üzere toplam 1.255 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Davacı tarafından yatırılacak 40.000 TL. tasfiye gideri ile ihtiyaç olur ve ek kararla hükmedilmesi sonucu davacı tarafından yatırılacak olursa tasfiye ek giderlerinin de (yatırılmasından sonra) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
13-Davalı Kooperatif tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
14-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili için 30.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
15-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle karar verildi. 09/04/2025
Başkan Üye Üye Katip