T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/46 Esas
KARAR NO : 2026/459
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ...
2- ... - ...
3- ... - ...
4- ... - ...
5- ... - ...
6- ... - ...
7- ... - ...
8- ... - ...
9- ... - ...
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 20/01/2025
KARAR TARİHİ : 21/05/2026
K. YAZIM TARİHİ : 22/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı ... Sahil Arsa ve Yapı Kooperatifi üyesi olduklarını, 23.06.2023 tarihinde gerçekleştirilen olağan genel kurulda alınan kararların usule, kanuna, anasözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğunu, bu kararların iptali için 2023/519 E. sayılı dosya ile dava açıldığını, söz konusu genel kurulda alınan aylık 5.000, 00 TL aidat ödenmesine ilişkin kararın fahiş olduğunu ve muhalif üyelerin ihracına dayanak oluşturmak amacıyla alındığını, üyelerin genel kuruldan usulüne uygun haberdar edilmediğini, gönderilen ihtarnamelerin yasal şartları taşımadığını ve usulsüz tebliğ edildiğini, davacı ortaklara gönderilen Usule Aykırı Tebliğ Edilmiş Ve Kooperatif Yönetim Kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı ortaklıktan ihraç kararının hukuka aykırı olduğunu, bazı davacılara ihtarname gönderilmediğini veya yanlış kişilere tebliğ edildiğini, vefat eden üyeler hakkında dahi ihraç kararı alındığını, aidat ödemeyen diğer üyeler hakkında işlem başlatılmayıp sadece muhalif üyelere karşı ihraç işlemlerinin süratle yürütülmesinin eşitlik ilkesini ihlal ettiğini, kooperatif yönetiminin objektif ve tarafsız davranmadığını, aidat miktarlarının belirlenmesinde gelir-gider dengesinin gözetilmediğini, kooperatifin henüz inşaat faaliyetlerine başlamadığını, ihraç kararının yönetim kuruluna devredilmesinin anasözleşmeye aykırı olduğunu, davacıların ortaklık haklarının devam ettiğini belirterek 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı ortaklıktan ihraç kararının iptali ile davacıların kooperatif ortağı olduklarının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her bir davacı ortağın kendi hakkında tesis edilen ihraç kararının iptali isteğiyle ayrı dava açması gerekirken tek bir dilekçe ve tek bir harç ödenerek 9 kişi adına dava açılmasının usule aykırı olduğunu, bu nedenle davaların tefrik edilerek dava şartı olan harcın tamamlanması gerektiğini, davacıların ihraç kararının hukuka aykırı olduğu yönündeki iddialarını 23.06.2023 Tarihli Olağan Genel Kurulunda alınan 01.07.2023 tarihinden itibaren aylık 5.000, 00 TL ödenmesi yönündeki Kararın İptali İsteğiyle ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/59 E. sayılı dosyası ile açılan davaya dayandırdıklarını ancak bu davanın reddedildiğini, davacı ...'ın fiktif ve soyut iddialarla genel kurul kararlarının iptali için dava açmayı süreklilik haline getirdiğini, davacıların bir kısmının kooperatifin amacını gerçekleştirmesine engel olmak için 25.06.2022 Tarihinde Yapılan 2021 Yılı Olağan Genel Kurulunda alınan kararların iptali için açtıkları Kırıkkale 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/269 E. sayılı davasının bilirkişi raporu ve Ve Bahse Konu Davanın Kırıkkale 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.09.2023 tarih ve 2022/269 K-2023/296 K. sayılı kararı ile reddedildiğini, davacıların aidat ve parasal yükümlülüklerini yerine getirmemeleri üzerine 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine uygun olarak her bir davacıya ihtarnamelerin tebliğ edildiğini, 60.000.00 TL tutarındaki aidat borçları ile faizini ödememeleri üzerine 2. ihtarnamenin de tebliğine rağmen borçların ödenmediğini, 24.10.2024 tarih ve 2024/88 Sayılı Yönetim Kurulu kararı ile davacıların ihracına karar verildiğini, davacı tarafın ihtarnamelerde aidat borcu ile gecikme faizinin hatalı hesaplandığı, usulsüz tebligat yapıldığı ve muaccel olmayan aidatların istendiği yönündeki iddialarının somut veriden yoksun olduğunu, aidat borcu ile faizin kooperatif kayıtlarına göre doğru hesaplandığını, ihtarnamelerin davacıların kooperatif kayıtlarındaki adreslerine gönderildiğini, ihtarnamelerde isim yanlışlığı yapılmışsa da bunun maddi hata olduğunu ve davacıların dava açmakla tebligatları öğrendiklerinin anlaşıldığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi gereğince mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların ihraç edilebileceğini, davacıların aidat borcu ve faizini ödediklerine dair bir iddialarının bulunmadığını, davacıların kooperatife borcu olan diğer üyelerin ihraç edilmemesine rağmen kendilerinin ihraç edilerek Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesine aykırı davranıldığı yönündeki iddialarının da soyut olduğunu, müvekkil kooperatifin üyeler arasında ayrım yapmadığını, aidat borcunu ödeyen üyelerin haklarını korumak ve kooperatifin amacını gerçekleştirmek için kanundan ve ana sözleşmeden kaynaklanan yetkilerin kullanıldığını belirterek usul ve esas yönünden yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Kooperatif ana sözleşmesi
-... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/519 Esas sayılı dosyası
-... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/473 Esas sayılı dosyası
-Bilirkişi rapor ve ek raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin Yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı veki,lince açılan dava ile; davacılara gönderilen ihtarların usulsüz olduğu, parasal yükümlülüklerin alındığı genel kurul kararı aleyhine dava açıldığı ileri sürülerek davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararıyla ortaklıktan ihraca dair kararların iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi heyetinden kök ve itiraz üzerine ek rapor alınmıştır. 03.03.2026 tarihli ek rapordaki temel tespitler dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nın 16. Maddesinde ; “Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.” hükmü yer almakta olup, davalı kooperatife ait ana sözleşmenin 14. maddesinde de benzer bir düzenleme bulunmaktadır.
Eldeki davanın davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararı aleyhine 20.01.2025 tarihinde açıldığı buna göre yasal 3 aylık süre içerisinde davanın açıldığı anlaşılmış olup işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre;
Davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararıyla, gönderilen ihtarlara rağmen borcunu ödemedikleri gerekçesiyle davacıların ortaklıktan ihraçlarına karar verildiği anlaşılmaktadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesinde “Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez.” hükmü yer almakta olup, davalı Kooperatife ait tip Ana sözleşmenin 14/1 maddesi 2. bendinde ise; “parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılacağı'' hükmü yer almaktadır.
Yerleşik yargısal uygulamalara göre ; Ortak borçlu olduğunu bilse dahi; yasa ve ana sözleşmenin öngördüğü ihtarların (10 gün süreli ilk ihtar ve 1 ay süreli 2.nci ihtarın) eksiksiz olarak yapılması gerektiği, ihtarnamenin tebliğ edilmemesi /edilememesinin ihtarnameyi geçersiz kılacağı, bir başka deyişle tebliğ edilmeyen/edilemeyen ihtarnameye dayalı olarak alınan ortaklıktan ihraç kararının yasa ve anasözleşmeye aykırı olacağı, ayrıca ortaklara gönderilecek ihtarnamelerde; ortakların geciktirmiş olduğu anapara (taksit) miktarı, gecikilen süre, geciken ödemelere uygulanacak yaptırım ve İstenecek gecikme faizi miktarı; açık, anlaşılır ve kontrol edilebilir bir şekilde belirlenmesi gerektiği, yine ilk ihtardan sonra ortak kısmi bir ödeme yapmış ise bunun ikinci ihtarda gösterilmesi ve istenecek miktardan tenzil edilmesi gerekTİĞİ, İhraç kararının iptali için dayanak ihtarlardan herhangi birisinde bir adet geçersizlik nedeni bulunması halinde ikinci ihtarnamenin sonuç doğurmayacağı belirgindir.
Ayrıntıları bilirkişi kök ve ek raporunda her bir davacı yönünden ayrı ayrı belirtildiği üzere ; davacılara gönderilen 10 gün ödeme süreli 1.ihtarnamelerde, üzerinden 30 gün geçmemiş 2024 yılı Haziran ayı aidatının da istenmiş olması nedeniyle 1.nci ihtarnamelerin ana sözleşmenin 14. Maddesi hükmüne aykırı olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla usulüne uygun olmayan ihtarnameye (ilk ihtarname) dayalı olarak alınan davacıların ortaklıktan ihraçlarına dair davalı kooperatif yönetim kurulunun 24.10.2024 tarih ve 2024/88 sayılı kararının iptali gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Davalı S.S Lider Turizm Sahil Arsa ve Yapı Kooperatifine ait 24.10.2024 Tarih ve 2024/88 sayılı Yönetim Kuruluna ait ortaklıktan ihraç kararının İPTALİNE, davacıların dava tarihi itibariyle kooperatif ortağı/üyesi olduklarının tespitine,
2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 116,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı ile 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 22.782,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/05/2026
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]